แจ๊สเป็นดนตรีสากลรูปแบบหนึ่งและได้รับความนิยมจากผู้ฟังมาก คนบางกลุ่มมองว่าเป็นดนตรีที่ใช้ฟัง สบาย ๆ ให้บรรยากาศความโรแมนติก ขณะที่อีกบางกลุ่มก็ไม่เข้าใจแล้วบอกเป็นดนตรีที่ฟังแล้วปวดหัว ซึ่งแต่ละคนต่างมีความคิดเห็นแตกต่างกันออกไป บทความนี้จะมาแบ่งแยกประเภทดนตรีแจ๊สให้ผู้อ่านได้รู้ว่ามีอะไรบ้าง
ลักษณะดนตรีแจ๊ส เป็นอย่างไร
ดนตรีแจ๊สกำเนิดจากคนผิวดำที่อยู่ในประเทศสหรัฐอเมริกา ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 ดนตรีแจ๊สมีลักษณะพิเศษเป็นโน้ตบลูส์ จังหวะสวิง ลัดจังหวะ เล่นสด การโต้ตอบดนตรี ซึ่งแจ๊สถือได้ว่าเป็นดนตรีคลาสสิคในอเมริกา คนจำนวนมากได้ค้นหาเกี่ยวกับคำว่าแจ๊สว่ามีความหมายอย่างไร ตามพจนานุกรมอ๊อกฟอร์ดก็จะหมายถึง ดนตรีซึ่งมีชาวอเมริกันเชื้อสายแอฟริกันเป็นผู้คิดค้น ลักษณะการเล่นอิสระ จังหวะชัดเจน ประสานกันเองระหว่างนักดนตรีขณะบรรเลง
ดนตรีแจ๊ส มีทั้งหมดกี่ประเภท
สำหรับประเภทดนตรีแจ๊สนั้น จะแบ่งได้หลายข้อโดยสามารถกล่าวได้อย่างคร่าว ๆ ดังนี้
New Orleans Jazz / Dixieland Jazz
เกิดขึ้นเมื่อปลายศตวรรษที่ 19 ในสตอร์วิลล์ เมืองนิวออร์ลีนส์ สหรัฐอเมริกา มลรัฐหลุยส์เซียน่า คนผิวดำบริเวณนั้นนำเครื่องดนตรีวงมาร์ชรูปแบบคนผิดขาวแล้วเล่นเพลงลักษณะต่างกัน และนี่คือที่มายุคแรกเริ่มของดนตรีแจ๊สที่เรียกกันว่า ดิ๊กซี่แลนด์แจ๊ส หลังจากนั้นก็เป็นที่นิยมเรื่อย ๆ หลักฐานคือภาพยนตร์เรื่องแรกที่นำเสียงมาประกอบอย่าง The Jazz Singer
Big Band / Swing
เป็นยุคที่รุ่งเรืองมากสุดของดนตรีแจ๊ส อยู่ช่วงทศวรรษ 1930-1940 โดยอยู่ในรูปแบบเพลงสวิง เปรียบได้กับเพลงป๊อปที่รู้จักกันในปัจจุบัน นั่นคือเพลงสำหรับเต้นรำแล้วได้รับความนิยมจากวัยรุ่น ต่อมามีการขยายวงแจ๊สให้ใหญ่โตจนกลายเป็นวงออร์เคสตร้าขนาดเล็ก แต่ยุคนี้เทคโนโลยีการขยายเสียงไม่ได้พัฒนามากเท่าใดนักจึงส่งผลให้สามารถฟังแค่ในฮอลล์ หากต้องการได้ยินเสียงเพลงดังขึ้นก็ต้องใช้เครื่องดนตรีประเภทเดียวกับหลายเครื่อง
Bebop / Post-Bop
กลางทศวรรษ 1940 มีการพัฒนาดนตรีแจ๊สให้มีความซับซ้อนเพื่อที่จะสามารถฟังอย่างจริงจังกว่าเดิม วงดนตรีแจ๊สจึงเล็กลงและมีเครื่องดนตรีไม่มากไปกว่า 5-6 ชิ้น อีกทั้งไม่ได้ใช้นักดนตรีจำนวนมากเหมือนสวิง นอกจากนี้มีการเพิ่มคอร์ดและโน๊ต และส่วนของการด้นสด Bebop ถือว่าเป็นดนตรีแจ๊สที่เหมาะกับการฟังเฉพาะและไม่ได้ใช้เพื่อเต้นรำ
จะเห็นจากที่กล่าวมาก็เป็นการพูดถึงประเภทดนตรีแจ๊ส รวมถึงลักษณะการเล่นดนตรี ซึ่งแต่เดิมนั้นไม่ได้มีการพัฒนามากนักจึงต้องเปลืองทรัพยากรเครื่องดนตรีและนักเล่น แต่ปัจจุบันถูกปรับเพิ่มให้ดูซับซ้อนขึ้นจึงส่งผลให้ขนาดวงดนตรีเล็กลงและสามารถฟังได้เฉพาะโดยไม่จำเป็นต้องนำมาประกอบการเต้นรำแต่อย่างใด